Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc bảo tồn di sản văn hóa không còn dừng lại ở lưu trữ truyền thống. Công nghệ quét 3D đang mở ra một phương thức hoàn toàn mới, giúp lưu giữ nguyên vẹn hình dáng, kích thước và giá trị lịch sử của các hiện vật qua không gian số. Vậy số hóa di sản là gì, quy trình thực hiện ra sao và vì sao ngày càng nhiều đơn vị tại Việt Nam lựa chọn 3DMaster đồng hành trong các dự án bảo tồn?
.png)
Số hóa di sản là quá trình chuyển đổi các hiện vật, công trình kiến trúc, tượng đài, di tích lịch sử hoặc không gian văn hóa sang dạng dữ liệu số bằng các công nghệ hiện đại như quét 3D, chụp ảnh độ phân giải cao, dựng mô hình số và lưu trữ trên nền tảng điện tử.
Thông qua công nghệ scan 3D, các hiện vật có thể được tái hiện với độ chính xác cao về hình dạng, kích thước, màu sắc và kết cấu bề mặt. Từ đó, tạo nên “bản sao kỹ thuật số” phục vụ cho công tác nghiên cứu, bảo tồn và quảng bá di sản.
Trong nhiều năm qua, việc bảo tồn di sản chủ yếu dựa trên các phương pháp lưu trữ vật lý. Tuy nhiên, cách làm này đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn:
Công nghệ 3D đang mở ra hướng đi mới cho công tác bảo tồn di sản, giúp lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa một cách toàn diện hơn trong thời đại số.
Không chỉ hỗ trợ bảo quản hiện vật, công nghệ này còn tạo nền tảng cho hoạt động nghiên cứu, phục dựng và quảng bá di sản đến cộng đồng.
.png)
Để tạo ra mô hình số có độ chính xác cao và đáp ứng yêu cầu lưu trữ lâu dài, quá trình số hóa di sản không chỉ đơn thuần là quét hiện vật mà còn bao gồm nhiều công đoạn kỹ thuật chuyên sâu.
Tùy theo quy mô và đặc điểm của từng dự án, quy trình thường gồm 5 bước sau:
Trước khi triển khai, đội ngũ kỹ thuật sẽ tiến hành khảo sát tổng thể nhằm đánh giá đặc điểm của di sản và lựa chọn giải pháp phù hợp.
Tùy thuộc vào yêu cầu về độ chính xác và quy mô dự án, các chuyên gia sẽ lựa chọn công nghệ số hóa phù hợp.
Đây là giai đoạn quan trọng nhất, quyết định chất lượng của mô hình số sau cùng.
Sau khi hoàn tất quá trình quét, dữ liệu thô sẽ được xử lý bằng các phần mềm chuyên dụng để tạo thành mô hình hoàn chỉnh.
Kết quả cuối cùng là bản sao kỹ thuật số có độ chính xác cao, phản ánh trung thực hình dạng và hiện trạng của di sản.
Sau khi hoàn thiện, mô hình 3D sẽ được chuẩn hóa để phục vụ nhiều mục đích khác nhau.
Việc ứng dụng công nghệ quét và số hóa 3D không chỉ giúp lưu giữ giá trị lịch sử, văn hóa mà còn mở ra nhiều hướng phát triển mới trong công tác bảo tồn, nghiên cứu và quảng bá di sản.
Một trong những dự án tiêu biểu của 3DMaster trong lĩnh vực bảo tồn di sản văn hóa – tôn giáo là số hóa 3D tượng Đức Mẹ tại Thánh địa La Vang (Quảng Trị) bằng công nghệ quét 3D GeoSLAM.
Đây không chỉ là địa điểm hành hương quan trọng của người Công giáo Việt Nam mà còn mang giá trị lớn về lịch sử, văn hóa và kiến trúc.
Do nằm ngoài trời và thường xuyên chịu tác động của thời tiết, tượng Đức Mẹ La Vang luôn đối mặt với nguy cơ xuống cấp theo thời gian. Việc số hóa 3D giúp tạo ra một bản sao kỹ thuật số có độ chính xác cao, phục vụ công tác bảo tồn và lưu giữ lâu dài.
Trong dự án này, 3DMaster đã ứng dụng công nghệ scan 3D GeoSLAM – giải pháp sử dụng nguyên lý SLAM (Simultaneous Localization and Mapping), cho phép thiết bị vừa di chuyển vừa thu thập dữ liệu không gian theo thời gian thực.
Sau khi hoàn tất quá trình xử lý dữ liệu, mô hình số của tượng Đức Mẹ La Vang có thể được xuất dưới nhiều định dạng như STL, OBJ hoặc FBX để tích hợp vào các nền tảng thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và các hệ thống lưu trữ di sản số.
.png)
Thành Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội) là quần thể di tích có lịch sử hơn 2.000 năm, lưu giữ nhiều hiện vật quý giá của nền văn minh Việt cổ. Trong đó, bộ cửa võng gỗ chạm khắc tinh xảo và cặp rồng đá cổ là những hiện vật có giá trị lớn về mặt lịch sử, kiến trúc và mỹ thuật.
Nhằm phục vụ công tác bảo tồn và phục dựng, 3DMaster đã triển khai dự án số hóa 3D hai hiện vật này để tạo dữ liệu vector và mô hình kỹ thuật số phục vụ nghiên cứu trong tương lai.
Dự án sử dụng các dòng máy scan 3D đo lường như Faro Creaform MetraSCAN 3D và HandySCAN 3D, cho phép thu thập dữ liệu với độ chính xác cao mà không cần tiếp xúc trực tiếp với hiện vật.
Đội ngũ kỹ thuật tiến hành quét từ nhiều góc độ khác nhau để ghi lại toàn bộ hình dạng, hoa văn chạm trổ và kết cấu bề mặt của cặp rồng đá cũng như bộ cửa võng gỗ cổ.
Kết quả cuối cùng là bản sao số có độ chi tiết cao, tái hiện chính xác từng đường nét chạm khắc trên gỗ và đá. Đây sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu và phục dựng các di sản quý giá tại Thành Cổ Loa trong tương lai.
.jpg)
.jpg)
Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của các hiện vật lịch sử, Bảo tàng Huế đã từng bước ứng dụng công nghệ quét 3D vào công tác lưu trữ và trưng bày di sản.
Với sự tham gia của 3DMaster, nhiều hiện vật quý giá đã được số hóa bằng các thiết bị hiện đại như MetraSCAN 3D và HandySCAN 3D.
Thông qua công nghệ 3D, toàn bộ hình dạng, kích thước, màu sắc và kết cấu bề mặt của hiện vật được tái hiện dưới dạng dữ liệu số có độ chính xác cao. Điều này không chỉ giúp bảo vệ hiện vật trước tác động của thời gian mà còn tạo nền tảng cho việc nghiên cứu và phục dựng trong tương lai.
Dự án góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn di sản:
Việc ứng dụng công nghệ quét 3D tại Bảo tàng Huế cho thấy tiềm năng to lớn của chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo tồn di sản, góp phần đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng trong kỷ nguyên số.
.jpg)
Vịnh Hạ Long là Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận, nổi tiếng với hệ thống hang động, nhũ đá và măng đá độc đáo. Nhằm phục vụ công tác bảo tồn và đánh giá hiện trạng di sản, 3DMaster đã triển khai dự án scan 3D tại Hang Hầm và một số khu vực hang động tại Vịnh Hạ Long.
Dự án ứng dụng kết hợp máy quét Creaform HandySCAN 3D và công nghệ LiDAR để ghi lại toàn bộ cấu trúc không gian, kể cả những khu vực có địa hình phức tạp, ánh sáng yếu và bề mặt gồ ghề.
Đặc biệt, tại Hang Hầm có kích thước lên tới 52 × 27 × 18 m, đội ngũ 3DMaster chỉ mất khoảng 30 phút để quét dữ liệu và thêm 30 phút xử lý, nhưng vẫn đảm bảo mô hình 3D đạt độ chi tiết và độ chính xác cao.
Số hóa di sản thiên nhiên Hang Hầm Vịnh Hạ Long
Nhằm lưu giữ và bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Kh'me Nam Bộ, 3DMaster đã triển khai dự án số hóa 3D 60 hiện vật dân tộc Kh'me bằng công nghệ quét laser độ chính xác cao.
Các hiện vật được số hóa bao gồm tượng Phật cổ, đồ thờ cúng, công cụ lao động và nhiều hiện vật mang giá trị lịch sử, nghệ thuật.
Trong dự án này, 3DMaster sử dụng máy quét MetraSCAN BLACK™|Elite với độ chính xác đến từng micromet, kết hợp hệ thống ghi nhận màu sắc có độ phân giải lên tới 24 Megapixel.
Công nghệ này cho phép thu thập đầy đủ dữ liệu về hình dạng, kích thước, hoa văn và kết cấu bề mặt của từng hiện vật.
Quy trình số hóa được thực hiện theo nhiều bước, từ khảo sát hiện vật, quét 3D, xử lý point cloud đến tái tạo mô hình hoàn chỉnh. Chỉ trong khoảng 1 - 2 giờ, toàn bộ 60 hiện vật đã được chuyển đổi thành dữ liệu số với độ chi tiết cao.
.png)
Sau khi hoàn tất quá trình quét và xử lý dữ liệu, các mô hình 3D sẽ được phân loại, chuẩn hóa và lưu trữ trong hệ thống cơ sở dữ liệu số để hình thành bảo tàng ảo.
Đây là giải pháp giúp bảo tồn di sản lâu dài, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng với các hiện vật và không gian văn hóa.
.jpg)
Với kinh nghiệm thực hiện nhiều dự án số hóa di sản, bảo tàng và hiện vật trên khắp Việt Nam, 3DMaster đang trở thành đối tác hàng đầu được nhiều đơn vị tin tưởng lựa chọn nhờ năng lực công nghệ và khả năng triển khai thực tế:
Trong thời đại chuyển đổi số, công nghệ quét và số hóa 3D đang trở thành giải pháp quan trọng giúp lưu giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa một cách bền vững. Không chỉ tạo ra các bản sao kỹ thuật số có độ chính xác cao phục vụ nghiên cứu, phục dựng và trưng bày, công nghệ này còn mở ra nhiều cơ hội mới trong giáo dục, bảo tàng số và quảng bá văn hóa. Với kinh nghiệm triển khai hàng loạt dự án trên khắp Việt Nam cùng hệ thống thiết bị hiện đại đạt chuẩn quốc tế, 3DMaster tự hào đồng hành cùng các tổ chức và đơn vị văn hóa trong hành trình gìn giữ những giá trị lịch sử cho thế hệ hôm nay và mai sau.
Thông tin liên hệ 3D Master:
Website: https://3dmaster.com.vn
Hotline - Zalo - LINE - Telegram - WhatsApp - Viber - Kakaotalk: +84 982 089 198 | 0986333960
Email: cuong3dmaster@gmail.com | hung3dmaster@gmail.com | tech3dmaster@gmail.com
[3DMASTER] GIẢI PHÁP SCAN 3D | MÁY SCAN 3D | ĐO 3D | IN 3D | THIẾT KẾ 3D | DỊCH VỤ SCAN 3D | DỊCH VỤ IN 3D | DỊCH VỤ THIẾT KẾ NGƯỢC | MÁY IN 3D | MÁY SCAN 3D
